Vind de weg naar motivatie

Vind de weg naar motivatie



De weg naar motivatie start bij erkennen dat je iets kan en wil veranderen

Misschien ken je wel mensen in jouw omgeving of denk jijzelf dat bepaalde kennis vaststaat. Dat bepaald gedrag bij je karakter hoort, of dat het genetisch bepaald is. Of vind je dat iets moeilijk te veranderen is omdat het al zo lang als je weet plaatsvindt. “Zo ben ik nu eenmaal” is de welbekende uitspraak die daar bij past.

Er is hoop, namelijk door neuroplasticiteit. Dit gaat over de inrichting van jouw brein. Dr. Norman Doidge vertelt er uitgebreid over in zijn boeken “The Brain That Changes Itself” en “The Brain’s Way of Healing”.

Gedurende jouw leven past jouw brein en haar ontwikkeling zich aan op basis van jouw leven en jouw ervaringen. Neuroplasticiteit maakt(e) deel uit van jouw hersenontwikkeling als kind en treedt daarnaast op als gevolg van ontwikkeling, leren of ervaring bij jou als volwassene. Steeds meer onderzoeken naar neuroplasticiteit laten zien dat onze hersenen altijd in staat zullen blijven zicht te ontwikkelen. Je brein is namelijk flexibel en vormt zich dagelijks opnieuw. Dat betekent dat je altijd in staat bent om iets nieuws te leren en dus ook iets af te leren.

Leren

Leren wordt hierbij gezien als het je eigen maken van nieuwe kennis, maar ook gedrag, vaardigheden of waarden. Het gaat hierbij om het samenvoegen van verschillende soorten informatie tot een nieuw samenhangend geheel. Door iets nieuws te leren doe je ervaring op met de nieuwe kennis, het nieuwe gedrag of de nieuwe vaardigheid. Hoe vaker dit plaatsvindt hoe meer ervaring je ermee opdoet en het verwordt tot kennis van een gebruikelijke gang van zaken die je hebt verkregen door bijvoorbeeld observatie en betrokkenheid bij je eigen ontwikkelingsproces.

Terug naar je hersenen. Je hersenen zijn een gigantisch netwerk met onvoorstelbaar veel paden en verbindingen. Hoe vaker deze paden bewandeld worden, hoe steviger en stabieler deze paden worden. En zo worden paden wegen en worden wegen snelwegen. Die (snel)wegen zijn al zo vaak bewandeld dat dit de welbekende gebaande paden zijn. Je brein zal daarom veel sneller een snelweg kiezen (een stabiel pad) dan iets nieuws, de ongebaande paden. Mede daarom is het moeilijk om te veranderen. Het kost namelijk veel energie om nieuwe paden aan te leggen, laat staan om daar een snelweg van te maken.

Waar een wil is, is een weg

Als je iets nieuws wilt leren kun je gebruikmaken van je neuroplasticiteit. Je kunt door een beweging in gang te zetten van een pad een weg maken. En hoe meer (snel)wegen zijn aangelegd rondom een bepaald onderwerp (kennis, gedrag, vaardigheden) des te meer het een vanzelfsprekendheid wordt en het uiteindelijk onderdeel kan worden van onderbewuste processen.

Wij nemen het willen graag als uitgangspunt. Nee, als doel. De beweging naar het willen is een van de meest waardevolle bewegingen die wij kennen. Als je iets wilt, dan voelt het niet als moeten. Zo ook in je brein. Als bepaalde patronen in je kennis, gedrag of vaardigheden zo ingeslepen zijn dat je brein denkt dat het zo hoort, dan moet het van je brein op die manier. De vraag die jij jezelf kunt stellen is: Wil ik dat (nog)?.

Voorbeeld 1

Met veel waardering hebben we de afgelopen weken gekeken naar onze collega’s in het onderwijs. Samen met studenten/leerlingen waren zij in staat om vanuit betrokkenheid bij hun onderwijs en elkaar de creativiteit te hebben om bij te blijven dragen. Daarnaast lieten zij (ook aan zichzelf) zien over aanpassingsvermogen te beschikken om in zeer veranderende en soms ronduit moeilijke situaties het benodigde werk te doen. Hersenplasticiteit hielp daarbij. Waren dit noodgrepen, of was dit een eerste pad richting een nieuwe weg? Zoals Erik Ex beschreef in zijn column in Trouw: “Alles zal afhangen van wat we doen als de scholen weer opengaan.”

Voorbeeld 2

Neem nu het toetsen in het basisonderwijs. Al sinds de jaren ’60 wordt de Citotoets (nu Centrale Eindtoets) ingezet om ervoor te zorgen dat ieder kind gelijke kansen krijgt en langs dezelfde meetlat wordt gelegd. Jarenlang hielp ons dat in het onderwijs om leerlingen en ouders te adviseren ten behoeve van hun onderwijsloopbaan. Daardoor lijken we te zijn vergeten dat weten meer is dan meten. Gelukkig zijn er tegenwoordig alternatieven en ontstaat er een sterker wordend tegengeluid tegen het vergelijkend meten. Dankzij neuroplasticiteit hoeven de gebaande paden van de Citotoets (vergelijkend meten) niet de wegen te zijn die we bewandelen. Als je anders wil, dan weet je nu dat het anders kan.

Moeite doen

Als je moeite wilt doen om te veranderen kost dat energie. Iets nieuws leren kost simpelweg energie en tijd. Met de wil om te veranderen krijg je die energie. Zodra je het geleerde vaker toepast zal je merken dat je er steeds beter in wordt. Hoe vaker je iets doet, hoe vaker je iets herhaalt, hoe beter je ergens in wordt en hoe beter neuroplasticiteit voor jou werkt. Als het ‘gewoon’ wordt kost het aanzienlijk minder energie, aldus Dr. Norman Doidge.

Om neuroplasticiteit te stimuleren is het verstandig om je brein actief te houden. Het gaat daarom om moeite doen! Investeren in iets waarvan je verwacht dat het meer waard wordt. Zonder wrijving geen glans. Van frustratie naar ontwikkeling. Van onbewust onbekwaam, naar onbewust bekwaam.

Wil jij (jouw team) iets nieuws leren? Wil jij neuroplasticiteit voor jou laten werken? Wil jij de beweging (in jouw team) van moeten naar willen in gang zetten? Neem dan gerust contact met ons op.