Het maakbare brein

Het maakbare brein



Afgelopen week was er een lezing van dr. Boris Konrad, neurowetenschapper bij het Donders instituut van de Radboud Universiteit in Nijmegen. De boodschap van zijn lezing was dat we het geheugen kunnen trainen en daardoor veel meer kunnen onthouden. Onze hersenen kunnen sterkere verbindingen aanmaken waardoor de communicatie tussen de verschillende hersendelen beter verloopt en we meer kunnen onthouden: geitenpaadjes worden snelwegen. Konrad presenteerde hierbij de loci-methode waarbij begrippen in het geheugen opgeslagen worden als afbeeldingen. Om het geheel kracht bij te zetten liet hij 52 speelkaarten schudden door iemand uit het publiek, keek er 1 minuut twintig aandachtig naar om vervolgens de 52 kaarten foutloos in dezelfde volgorde te benoemen. Het boek van Joshua Foer (Het Geheugenpaleis) was bij ons bekend maar de prestatie van Konrad liet toch weer een diepe indruk achter. Ook werd er een korte oefening met het, veelal oudere, publiek uitgevoerd waarbij nagenoeg iedereen 20 willekeurige woorden kon onthouden. Na de demonstratie zette Konrad uiteen hoe het brein grofweg werkt en hoe deze loci-methode ons kan helpen om meer te onthouden. De vraag die dit oproept is of we hier als mensheid daadwerkelijk iets aan hebben en of we er iets mee moeten?

Natuurlijk is dat een keuze die eenieder voor zichzelf mag maken. Konrad hanteert de stelling dat we door de methode uit te dragen trachten zoveel mogelijk mensen er kennis mee te laten maken zodat ze op de hoogte zijn van de mogelijkheden. Het kan ons ook helpen om het onderwijs of de zorg beter vorm te geven. Als we leerlingen leren hoe ze meer kunnen onthouden, het hen daadwerkelijk laten zien en laten ervaren, dan kan dit wellicht leiden tot een growth mindsetĀ en meer self-efficacy. Hetzelfde kunnen we doen met de ouderen in onze samenleving. Laat hen ook ervaren hoe het is om meer te kunnen onthouden en wellicht leidt dat wel tot meer levensvreugde en een betere kwaliteit van leven. De loci-methode is heel erg goed af te stemmen op de kenmerken van je doelgroep, dit maakt de methode zeer adaptief waarbij eenieder zijn of haar eigen uitdaging kan formuleren. Zoals gezegd: je hebt ook nog de keuze om er niets mee te doen.

Na wat oefenen kunnen we met opgeheven hoofd naar de supermarkt waarbij een geschreven boodschappenlijstje niet meer nodig is.

Literatuurtips:

Foer, J. (2011). Het geheugenpaleis. De Bezige Bij bv, Uitgeverij.

Konrad, B.N. (2018). De geheimen van ons geheugen. Ambo/Anthos uitgeverij.